Verslag Dwarstuig ledendag 21 oktober 2018 op Werf De Delft

Met een prima lunch ging de ledendag van najaar 2018 van start in het gebouw van Werf De Delft aan de Schiehaven in Rotterdam. Met een opkomst van ca. 40 oud-studenten en een interessant programma was deze dag zonder meer geslaagd te noemen.

Ger (9)Lezing Arjen Töller

De lezing werd verzorgd door Arjen Töller kapitein-(mede)eigenaar van de driemast-topzeilschoener De Gulden Leeuw. Arjen is ‘every inch’ een zeeman met zout water in de aderen. Geboren te Kampen op een nacht waarin de IJssel door de straten stroomde als voorbode van een onvermijdelijke carrière als zeeman. Van optimistenzeiler tot kapitein/eigenaar op en van een driemaster van overall 69,90 meter: een droom kwam uit!

Via wat omwegen als dienstplichtig militair bij de commandotroepen, tot werken bij een horeca-groothandel en vrachtwagenchauffeur (groot rijbewijs: altijd handig) tot maat en later als schipper op de Stedemaeght. Na 5 jaar werd het tijd voor een eigen schip en ruimer water. Arjen ging over tot de aankoop van de Swaenborg. In die periode kon je nog met weinig papieren rustig een varend bedrijf beginnen: regelgeving was nog niet zo strak als nu. De aankoop ging via een lening van de bank plus borgstelling van een bevriende collega. Met de Swaenborg gingen de boys naar de Oostzee, chartertochten en langs vele festivals: ook toen al zoveel mogelijk maatwerk leveren voor de klant.

Maar de heren bleven dromen van nog ruimer water en dus van een groter schip om wereldwijd te varen ook in arctische gebieden. Die droom bracht ze bij de M/S DANA, een oud expeditie schip met ijscertificaat en later schoolschip van de Deense Zeevaartschool. Met twee man brachten ze het schip van Hirtsals naar Kiel door de Duitse Bocht bij ruig weer. Bij vertrek werd er wel even gevraagd: “When are the other people coming!?”

Ger (10)

Zonder een actuele zeekaart van het zeegebied, met een regelmatig zwaar vol rook staande machinekamer kwamen ze in Kiel aan, waar de Douane het schip als “Vergnügungsdämpfer” wilde aanmerken en of de heren dan even € 50.000 willen afrekenen op basis van de maximale bunkercapaciteit à raison van € 0,50 lt. bij 10.000 lt. capaciteit. Kwam allemaal uiteindelijk wel goed, maar dit was toch minder grappig!

De verbouwing tot driemast-topzeilschoener met een dwars getuigde voormast naar een ontwerp van KHMB Y&S Design/Korner geschiedde bij Balk te Urk. Er werd gebouwd naar SOLAS-regelgeving: kost wat, maar dan heb je ook een veilig, wereldwijd inzetbaar schip.

Het leverde in 2010 een schip op met veel dekruimte voor dagtochten voor max. 200 personen (varend) of 300 personen aan de kade. Bij deze dagtochten is Corporate Hospitality het motto: voor diverse groepen wordt er maatwerk geleverd. Bij evenementen is het de uitdaging om altijd net iets meer te doen dan de concullega’s. De zeilbehandeling is zo ingericht dat de passagiers maximaal betrokken worden om zo een actieve vaarbeleving te hebben. Inmiddels wordt het schip steeds meer ingezet als Sail Training Ship. Historisch was de overtocht van Halifax naar Le Havre.

Op deze tochten kunnen er 60 trainees mee naast 14 bemanningsleden. De Gulden Leeuw is nu hèt schoolschip voor Class a Float. Deze Canadese organisatie heeft o.a. van het Ministerie van Onderwijs van Nova Scotia (Canada) volledige accreditatie.

Verrassingen, aangename en onaangename horen er bij de exploitatie van zo’n zeeschip altijd bij. Zo werd er in Lissabon een scheur in het motorblok ontdekt en eiste SI Nederland terstond vervanging. Binnen 4 weken tijd werd er een nieuwe Carter Pilar motor ingebouwd welke werd overgebracht uit Nederland : never a dull moment!

Leef je droom zegt Arjen, die benadrukt dat hij beseft dat niet iedereen de kansen krijgt die hij wel heeft gekregen. Daar is hij dankbaar voor: van Optimist naar een driemast-topzeilschoener! Natuurlijk gaat het ook over de kansen pakken als die zich voordoen, risico’s durven nemen, net iets meer doen dan de ander, blijven vernieuwen en nieuwe horizonnen verkennen. Als dank voor deze boeiende en geanimeerde lezing bood de andere Arjen (van der Veen), Arjen een goede fles wijn aan uit de ruimen van de Tres Hombres. Dank!

Rondleiding De Delft

IMG_4485Op de Werf De Delft werd aanvankelijk (1998) geambieerd om het linieschip De Delft ter herbouwen. Op 27 mei 1782 werd door het Admiraliteitscollege van de Maze de opdracht verstrekt aan de werf De Hoog & de Wit te Delfshaven, een paar honderd meter verder van de huidige werf, om een linieschip van 50 stukken te bouwen met de naam DELFT naar het ontwerp van de Rotterdamse scheepsbouwer Pieter van Zwijndregt. Naar hetzelfde ontwerp werd tegelijkertijd op de Admiraliteitswerf te Rotterdam het zusterschip “Brakel” gebouwd. Op 16 mei 1783 werd ‘s-Lands Schip van Oorlog ‘Delft’ in Delfshaven te water gelaten. In de veertien jaren van haar bestaan werd dit linieschip vele malen ingezet om grote konvooien particuliere handelsschepen en de koopvaardijschepen van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC) in de Europese wateren te escorteren en te beschermen. In 1797 werd de ‘Delft’ bij haar derde missie ingezet bij de zeeslag bij Camperduin. Met 375 koppen aan boord en voorzien van 60 kanonnen koos de ‘Delft’ zee. Tijdens de slag raakte de ‘Delft’ zwaar beschadigd. Het werd door de Engelsen op sleeptouw genomen als oorlogsbuit, maar het maakte zwaar water. Op zondag 15 oktober 1797 (vier dagen na de zeeslag) omstreeks 02.30 uur ’s nachts zonk de ‘Delft’ in een ruwe zee, een aantal mijlen uit de kust bij Scheveningen.

Ruim 135 bemanningsleden van de ‘Delft’ vonden de dood tijdens de slag. Uit respect voor de door de bemanning geboden tegenstand werd het tijdens de slag door de Engelsen buitgemaakte linieschip ‘Hercules’ omgedoopt in ‘Delft’.

In 1977 zijn restanten van het wrak teruggevonden. Onder andere één van de ankers en een aantal kanonnen zijn aan wal gebracht door vissers en liggen nu op het voorterrein van de werf. Nadien zijn er op aanwijzing van de vissers door de Scheveningse duikvereniging “Sirene” nog talloze voorwerpen geborgen, waarvan er vele ook in het museale gedeelte van de werf zijn tentoongesteld en die hebben geholpen om een beter idee te krijgen over de wijze van scheepsbouw aan het eind van de 18e eeuw. Met een lengte van 63 meter en een hoogte van 57 meter zou het linieschip ‘De Delft’ een van de grootste replica’s ter wereld worden.

KarelAnno 2018 dreigt echter de ondergang van de werf. Onvoldoende financiële middelen ontstaan door te lage bezoekersopbrengsten, te weinig kandidaten voor leerervaringstrajecten, afnemende sponsoring veroorzaken op dit moment een uiterst onzekere toekomst en mogelijk zelfs het einde van dit groots opgezette project. En dat zou ongelooflijk jammer zijn. De enthousiaste gidsen van De Delft leidden ons door het imposante gebouw, de diverse werkplaatsen, langs vitrines met opgedoken artefacten van de echte Delft. Buiten staat een groots spanten geraamte wat nu een monument dreigt te worden van een 20 jaar oud ideaal.

De realisatie van een varende Kapiteins Chaloupe, een barkas in aanbouw, diverse mooie forse scheepsmodellen, prachtige scheep sier, een batterij aan houten blokken, laten zien dat op onderdelen de werf goed heeft gepresteerd, maar dat de schaal van het hoofddoel, het reconstructieproject De Delft, wellicht toch te groot was om daadwerkelijk gerealiseerd te worden.

De droom van Arjen Töller werd werkelijkheid, de droom rondom de herbouw van de Delft dreigt echter een droom te blijven!

De dag werd afgesloten met een geanimeerde borrel waarop oude en nieuwe leden elkaar ontmoetten. Al met al een geslaagde ledendag!

Tekst Ger Jager – Foto’s Peter van Lieshoud, Ger Jager en Karel Hoeksma

Zie voor een uitgebreide fotoreportage onze Facebook pagina

Geplaatst in Activiteiten